تغییر اندازه یا مقیاسدهی (Scaling) اشیاء یکی دیگر از عملیات اساسی در 3ds Max است که برای تنظیم ابعاد، ایجاد تناسبات صحیح و آمادهسازی مدلها برای مراحل بعدی مانند UV Mapping یا رندرینگ ضروری است. 3ds Max ابزارهای متنوعی را برای مقیاسدهی دقیق و هوشمند ارائه میدهد.
ابزار Select and Uniform Scale (گزینش و مقیاس یکنواخت)
این ابزار که معمولاً به صورت پیشفرض در نوار ابزار اصلی قرار دارد، به شما امکان میدهد تا اشیاء را به صورت یکنواخت (یعنی با حفظ نسبت ابعاد) تغییر اندازه دهید.
عملکرد پایه
- انتخاب: ابتدا شیء مورد نظر را انتخاب کنید.
- مقیاسدهی: با کلیک و نگه داشتن ماوس بر روی گوی مقیاسدهی (Scale Gizmo) و کشیدن آن، شیء به صورت یکنواخت در تمام جهات تغییر اندازه میدهد. این ابزار نسبت ابعاد اصلی شیء را حفظ میکند.
ابزار Scale (مقیاسدهی غیریکنواخت)
این ابزار به شما اجازه میدهد تا ابعاد شیء را به صورت جداگانه در راستای محورهای X، Y و Z تغییر دهید.
عملکرد پایه
- انتخاب: شیء مورد نظر را انتخاب کنید.
- مقیاسدهی غیریکنواخت: ابزار Scale را فعال کنید. گوی مقیاسدهی دارای سه مربع یا مکعب کوچک در امتداد محورهای X، Y و Z است. با کلیک و کشیدن بر روی هر کدام از این مربعها، فقط مقیاس در راستای همان محور تغییر میکند. این امر به شما امکان میدهد تا یک شیء را کشیده یا فشرده کنید.
استفاده ترکیبی
شما میتوانید با استفاده ترکیبی از این دو ابزار، به نتایج دلخواه برسید:
- ابتدا با
Select and Uniform Scale، اندازه کلی شیء را تنظیم کنید. - سپس با ابزار
Scale، ابعاد آن را در راستای محورهای خاصی تغییر دهید تا به تناسبات مورد نظر برسید.
کنترل مقیاسدهی با مختصات عددی (Transform Type-In)
مانند جابجایی و دوران، برای مقیاسدهی دقیق با مقادیر عددی مشخص، میتوانید از پنجره Transform Type-In استفاده کنید.
- دسترسی: این پنجره در انتهای نوار ابزار اصلی قرار دارد.
- مقادیر مقیاس: در این پنجره، فیلدهایی برای مقیاس (Scale) در راستای محورهای X، Y و Z وجود دارد.
- مقیاس یکنواخت: برای مقیاسدهی یکنواخت، میتوانید مقدار مورد نظر را در یکی از فیلدها وارد کنید و سپس با کلیک بر روی دکمه
Uniform Scale(معمولاً با آیکون زنجیر یا عدد 100%)، این مقدار را به سایر محورها نیز اعمال کنید. - مقادیر نسبی: مقادیر وارد شده در این فیلدها، ضریب مقیاسدهی هستند. مقدار 1.0 به معنای اندازه اصلی است. مقدار 2.0 دو برابر شدن اندازه و 0.5 نصف شدن اندازه را نشان میدهد.
تنظیم مرکز مقیاسدهی (Scale Pivot)
مانند دوران، مرکز مقیاسدهی نیز به طور پیشفرض در مرکز هندسی شیء قرار دارد. اما گاهی لازم است این مرکز را تغییر دهید تا مقیاسدهی از نقطه متفاوتی انجام شود.
ابزار Affect Scale (تأثیر بر مرکز مقیاس)
- دسترسی: در نوار ابزار اصلی، دکمهای به نام
Affect Scale Center(یا مشابه آن) وجود دارد. با فعال کردن این گزینه، شما وارد حالت ویرایش مرکز مقیاسدهی میشوید. - جابجایی مرکز مقیاس: هنگامی که این گزینه فعال است، ابزار
Select and Uniform ScaleیاScale، مقیاسدهی را از نقطهای که مرکز مقیاس روی آن قرار گرفته، انجام میدهند. شما میتوانید این مرکز را با استفاده از ابزارSelect and Moveبه هر نقطه دلخواه منتقل کنید. - غیرفعالسازی: پس از تنظیم مرکز مقیاس، حتماً دکمه
Affect Scale Centerرا دوباره غیرفعال کنید. - استفاده: این قابلیت زمانی مفید است که میخواهید یک شیء را از گوشهای خاص بزرگ یا کوچک کنید، یا زمانی که میخواهید مقیاسدهی را نسبت به مرکز شیء دیگری انجام دهید.
نکات مهم در مقیاسدهی
- تأثیر بر هندسه: مقیاسدهی غیریکنواخت میتواند باعث تغییر شکل (Distortion) هندسه شیء شود، به خصوص اگر شیء دارای جزئیات یا انیمیشن باشد. همیشه قبل از اعمال مقیاسدهی غیریکنواخت، به تأثیر آن بر روی مدل خود توجه کنید.
- مقیاسدهی پس از ویرایش: بهتر است مقیاسدهی نهایی را پس از اتمام مدلسازی و اعمال اکثر ویرایشها انجام دهید. مقیاسدهی در مراحل اولیه میتواند باعث بروز مشکلاتی در هنگام استفاده از مادیفایرها یا ابزارهای ویرایش مش شود.
- ریست کردن مقیاس (Reset XForm): در برخی موارد، پس از انجام مقیاسدهیهای زیاد، ممکن است نیاز باشد که مقیاس شیء را به حالت پیشفرض (100%) بازگردانید بدون اینکه اندازه ظاهری آن تغییر کند. برای این کار میتوانید از ابزار
Reset XForm(در بخش Utilities) استفاده کنید. این کار به ویژه قبل از Unwrap UVW یا استخوانبندی (Skinning) اهمیت دارد.
کلیدواژه ها : مقیاسدهی اشیاء در 3ds Max-تغییر اندازه-Select and Uniform Scale-Scale Tool-Transform Type-In-Scale Center-Reset XForm-3ds max scaling-3ds max resize object-3ds max scale gizmo
