علاوه بر ابزارهای پایه مقیاس‌دهی مانند Select and Uniform Scale و Scale، نرم‌افزار 3ds Max متدهای اختصاصی و پیشرفته‌تری را برای کنترل دقیق‌تر تغییر مقیاس اشیاء ارائه می‌دهد. این متدها به شما امکان می‌دهند تا با دقت بیشتری به ابعاد دلخواه دست یابید و از بروز مشکلات احتمالی جلوگیری کنید.

مقیاس‌دهی جهانی (Global Scale) در مقابل مقیاس‌دهی محلی (Local Scale)

در 3ds Max، مقیاس‌دهی می‌تواند به دو صورت کلی اعمال شود:

  • مقیاس‌دهی جهانی (Global Scale): هنگامی که ابزار مقیاس‌دهی را فعال می‌کنید و بدون تغییر تنظیمات، اقدام به تغییر اندازه می‌کنید، مقیاس‌دهی به صورت جهانی نسبت به محورهای مختصات صحنه (World Coordinate System) اعمال می‌شود. این حالت پیش‌فرض است.
  • مقیاس‌دهی محلی (Local Scale): شما می‌توانید مقیاس‌دهی را نسبت به محورهای مختصات خود شیء (Local Coordinate System) اعمال کنید. این کار زمانی اهمیت پیدا می‌کند که شیء شما قبلاً دوران دیده باشد. اگر بخواهید شیئی که دوران دیده را به صورت یکنواخت مقیاس‌دهی کنید، مقیاس‌دهی جهانی ممکن است نتیجه دلخواه را ندهد. برای این منظور، می‌توانید از منوی کشویی کنار ابزار مقیاس‌دهی، گزینه Local را انتخاب کنید. با این کار، گوی مقیاس‌دهی با محورهای شیء هم‌راستا شده و مقیاس‌دهی دقیقاً نسبت به ابعاد و جهت‌گیری فعلی شیء اعمال می‌شود.

استفاده از Transform Type-In برای مقیاس‌دهی دقیق

همانطور که در بخش قبلی اشاره شد، پنجره Transform Type-In ابزار قدرتمندی برای وارد کردن مقادیر عددی دقیق است. برای مقیاس‌دهی، این پنجره شامل فیلدهای زیر است:

  • X, Y, Z: این فیلدها اجازه می‌دهند تا مقیاس را به صورت جداگانه در هر یک از محورهای مختصات (بسته به اینکه حالت Global یا Local انتخاب شده باشد) وارد کنید. مقادیر وارد شده به صورت ضریب هستند (1.0 یعنی اندازه اصلی).
  • Affect Scale (تأثیر بر مقیاس): این گزینه در کنار فیلدهای مقیاس قرار دارد و به شما امکان می‌دهد تا مرکز مقیاس‌دهی را تعیین کنید. با کلیک بر روی این دکمه، می‌توانید مرکز مقیاس‌دهی را با استفاده از ابزار جابجایی، به نقطه‌ای دلخواه منتقل کنید.
  • Uniform Scale (مقیاس یکنواخت): با کلیک بر روی این دکمه، مقداری که در یکی از فیلدهای X, Y, Z وارد می‌کنید، به صورت یکنواخت به سایر محورها نیز اعمال می‌شود و نسبت ابعاد شیء حفظ می‌گردد. این گزینه معادل استفاده از ابزار Select and Uniform Scale از طریق وارد کردن عدد است.

نحوه استفاده:

  1. شیء مورد نظر را انتخاب کنید.
  2. مطمئن شوید که حالت مقیاس‌دهی (Global یا Local) مناسب است.
  3. در پنجره Transform Type-In، مقادیر مورد نظر را در فیلدهای X, Y, Z وارد کنید.
  4. در صورت نیاز، بر روی دکمه Uniform Scale کلیک کنید.
  5. برای تغییر مرکز مقیاس‌دهی، بر روی Affect Scale کلیک کرده و مرکز را جابجا کنید، سپس دوباره بر روی Affect Scale کلیک کنید تا غیرفعال شود.

ابزار Reset XForm

این ابزار که در بخش Utilities (شکل آچار فرانسه) قرار دارد، یکی از مهم‌ترین متدهای مدیریتی پس از انجام تغییرات مقیاس‌دهی است.

کاربرد Reset XForm

هنگامی که شما یک شیء را مقیاس‌دهی می‌کنید (به خصوص با استفاده از ابزار Scale و حالت Local)، اطلاعات مربوط به مقیاس‌دهی در تاریخچه ویرایش شیء ذخیره می‌شود. این اطلاعات می‌توانند باعث بروز مشکلاتی در هنگام استفاده از مادیفایرهای دیگر (مانند Skin, UVW Map, Turbosmooth) یا در هنگام صادرات مدل به نرم‌افزارهای دیگر شوند.

Reset XForm این اطلاعات مقیاس‌دهی (و همچنین دوران و جابجایی) را “ریست” می‌کند، به این معنی که:

  1. ابعاد ظاهری شیء بدون تغییر باقی می‌ماند.
  2. اطلاعات مقیاس‌دهی در پارامترهای شیء به حالت پیش‌فرض (1.0 یا 100% برای هر محور) بازگردانده می‌شود.
  3. محورهای شیء (Gizmo) با محورهای جهانی هم‌تراز می‌شوند (اگر در حالت Local مقیاس‌دهی شده باشد).

نحوه استفاده:

  1. شیء یا اشیاء مورد نظر را انتخاب کنید.
  2. به بخش Utilities (آیکون آچار فرانسه) بروید.
  3. گزینه Reset XForm را انتخاب کنید.
  4. بر روی دکمه Reset Selected کلیک کنید.
  5. یک پیام تأیید ظاهر می‌شود که از شما می‌پرسد آیا می‌خواهید تغییرات را اعمال کنید. Yes را بزنید.
  6. نکته بسیار مهم: بلافاصله پس از اجرای Reset XForm، باید مادیفایر XForm را به صورت دستی به ابتدای لیست مادیفایرهای شیء اضافه کنید (از طریق پنجره مادیفایرها). این کار باعث می‌شود که تغییرات ریست شده، حفظ شوند و مقیاس‌دهی ظاهری شیء ثابت بماند.

چرا Reset XForm مهم است؟

  • سازگاری مادیفایرها: بسیاری از مادیفایرها (مانند Skin برای استخوان‌بندی) به درستی کار نمی‌کنند مگر اینکه مقیاس شیء ریست شده باشد.
  • دقت UV Mapping: UV Map کردن اشیاء پس از ریست کردن مقیاس، بسیار دقیق‌تر و قابل پیش‌بینی‌تر خواهد بود.
  • سازگاری در صادرات: هنگام صادرات مدل به موتورهای بازی‌سازی یا نرم‌افزارهای دیگر، ریست کردن مقیاس از بروز خطاهای ابعادی جلوگیری می‌کند.

مقیاس‌دهی بر اساس درصد (Percentage Scaling)

در برخی موارد، ممکن است نیاز داشته باشید تا مقیاس‌دهی را به صورت درصدی نسبت به اندازه فعلی انجام دهید. ابزارهای مقیاس‌دهی در 3ds Max به طور پیش‌فرض از ضریب استفاده می‌کنند، اما با استفاده از Transform Type-In و دکمه Uniform Scale، می‌توانید به طور مؤثری مقیاس‌دهی درصدی را شبیه‌سازی کنید. به عنوان مثال، اگر می‌خواهید اندازه شیء را 50% افزایش دهید، ضریب 1.5 را وارد می‌کنید (100% + 50% = 150% = 1.5).

با درک و استفاده صحیح از این متدهای اختصاصی، می‌توانید کنترل بسیار بیشتری بر روی ابعاد و تناسبات مدل‌های خود در 3ds Max داشته باشید و از بسیاری از مشکلات رایج در فرآیند مدل‌سازی جلوگیری کنید.

کلیدواژه ها : متدهای تغییر مقیاس در 3ds Max-مقیاس جهانی-مقیاس محلی-Reset XForm-Transform Type-In-Global Scale-Local Scale-3ds max scaling methods-3ds max scale gizmo options-3ds max reset xform utility-