رسم شماتیک مدار راه‌اندازی موتور با تأخیر زمانی در نرم‌افزار AutoCAD Electrical

یکی از مدارهای پرکاربرد در سیستم‌های کنترل صنعتی، مدار راه‌اندازی موتور با تأخیر زمانی (Time Delay Start Circuit) است. این مدار برای جلوگیری از راه‌اندازی هم‌زمان چند موتور، کنترل توالی استارت، و کاهش تنش‌های الکتریکی روی شبکه طراحی می‌شود. در نرم‌افزار AutoCAD Electrical می‌توان این مدار را به‌صورت کاملاً استاندارد و هوشمند مدل و ترسیم نمود.

۱. هدف مدار و اجزای اصلی

هدف، راه‌اندازی موتوری است که پس از فعال شدن کلید فرمان، با تأخیر زمانی مشخص (مثلاً ۵ ثانیه) وارد مدار شود.

اجزای اصلی مدار:

1. منبع تغذیه سه‌فاز
2. کلید اصلی (MCCB یا Fuse Switch)
3. کنتاکتور قدرت (KM1)
4. رله حرارتی (Thermal Overload)
5. تایمر تأخیر در وصل (ON-Delay Timer - T1)
6. کلیدهای Start / Stop
7. بوبین کنتاکتور فرمان (Coil of KM1)
8. موتور سه‌فاز (M1)

۲. ابزارهای مورد استفاده در AutoCAD Electrical (منوی Home و Ladder Logic)

برای ترسیم شماتیک، از ابزارهای کلیدی زیر در محیط Home و Schematic استفاده می‌شود:

۳. ترسیم مدار قدرت

1. از Wire → 3Φ Bus برای رسم سه خط فاز (R, S, T) استفاده کنید.
2. در مسیر هر فاز، یک کلید اصلی (MCCB یا Fuse) درج کنید.
3. پس از کلید، کنتاکتور قدرت KM1 را قرار دهید.
4. بعد از کنتاکتور، رله حرارتی TH1 را اضافه نمایید.
5. پس از رله حرارتی، موتور M1 را رسم کنید.
6. ولتاژ و جریان نامی موتور در خصوصیات (Properties) درج شود.

۴. ترسیم مدار فرمان با تأخیر زمانی

1. در بخش Ladder Logic, یک شین فرمان (L1 - N) ایجاد کنید.
2. در مسیر L1:

• کلید Stop (NC) و سپس کلید Start (NO) را به‌صورت سری رسم کنید.

1. پس از کلید Start، بوبین تایمر (T1 Coil) را درج کنید.

• در Properties، نوع تایمر را ON‑Delay و زمان را مثلاً ۵ s تنظیم نمایید.

1. از کنتاکت خروجی تایمر (T1 - NO) برای تحریک بوبین کنتاکتور KM1 Coil استفاده کنید.

• یعنی بوبین KM1 فقط پس از تمام شدن تأخیر تایمر فعال شود.

1. برای حالت نگهدارنده (Latch Circuit):

• یک کنتاکت کمکی از KM1 (به‌صورت NO) را موازی با کلید Start قرار دهید.

1. بوبین و تایمر را به نول (N) متصل کنید تا مدار بسته شود.

۵. نکات اجرایی و تنظیمات در AutoCAD Electrical

• از ابزار Cross‑Reference برای ارتباط بین بوبین KM1 و کنتاکت‌هایش (در مدار فرمان و قدرت) استفاده کنید.
• از Tagging Tool برای نام‌گذاری استاندارد اجزا استفاده کنید (مثلاً $KM1$KM1, $T1$T1, $F1$F1, $M1$M1).
• با فعال‌سازی Wire Numbering, شماره سیم‌ها به‌صورت خودکار ایجاد می‌شوند.
• در صورت نیاز، از ابزار Edit Ladder Reference Numbers برای شماره‌گذاری عمودی نقاط نردبان بهره ببرید.

۶. جمع‌بندی

در این مدار، تایمر T1 وظیفه دارد با تأخیر معین، بوبین کنتاکتور KM1 را فعال کند تا موتور M1 پس از گذشت زمان مشخص از فشردن کلید Start، راه‌اندازی شود.

در AutoCAD Electrical، به لطف نمادهای استاندارد IEC/ANSI و ابزارهای Ladder Logic، این فرآیند به‌صورت دقیق، واضح و قابل شبیه‌سازی مستند می‌شود.

کلیدواژه ها : مدار‌راه‌اندازی‌موتور‑MotorStartCircuit‑تأخیرزمانی‑TimeDelay‑AutoCADElectrical‑رسم‌شماتیک‑SchematicDrawing‑LadderLogic‑کنتاکتور‑Contactor‑بوبین‑Coil‑تایمر‑Timer‑مدارفرمان‑ControlCircuit‑Tagging‑CrossReference‑WireNumbering‑TimerRelay‑OnDelay‑