ترسیم هندسه‌های متفاوت و مش‌بندی در گمبیت

در نرم‌افزار GAMBIT، کیفیت شبیه‌سازی CFD به‌شدت به نحوه ترسیم هندسه و نوع مش‌بندی وابسته است. به همین علت، آشنایی با روش‌های مختلف ایجاد هندسه و انتخاب مش مناسب برای هر شکل، یکی از مراحل کلیدی در مسیر یادگیری تحلیل جریان و انتقال حرارت محسوب می‌شود. در این محتوا، یک مرور جامع و ساختاریافته از ترسیم هندسه‌های متنوع و اصول مش‌بندی آن‌ها در گمبیت ارائه می‌شود.


اهمیت ترسیم هندسه و مش‌بندی در GAMBIT

دلایل اصلی اهمیت این مرحله:

  • تعریف دقیق دامنه محاسباتی
  • کاهش خطاهای عددی
  • بهبود همگرایی حل
  • افزایش دقت نتایج CFD

هر هندسه نیازمند استراتژی مش‌بندی متناسب با فیزیک مسئله است.


انواع مش در گمبیت

مش سازمان‌یافته (Structured)

ویژگی‌ها:

  • نظم کامل سلول‌ها
  • دقت عددی بالا
  • مناسب هندسه‌های منظم

کاربرد:

  • کانال‌ها
  • نازل‌ها
  • ایرفویل‌ها
  • کوویتی‌ها


مش غیرسازمان‌یافته (Unstructured)

ویژگی‌ها:

  • انعطاف‌پذیری بالا
  • مناسب هندسه‌های پیچیده
  • تولید سریع‌تر

کاربرد:

  • هندسه‌های پیچیده صنعتی
  • دامنه‌هایی با جزئیات زیاد


مراحل کلی ترسیم هندسه در گمبیت

روند استاندارد کار:

  1. تعریف ابعاد و پارامترهای هندسی
  2. ترسیم نقاط (Vertices)
  3. ایجاد خطوط (Edges)
  4. تشکیل سطوح (Faces)
  5. ایجاد حجم‌ها (Volumes)
  6. بررسی صحت و پیوستگی هندسه

رعایت این ترتیب از بروز خطاهای بعدی جلوگیری می‌کند.


نمونه هندسه‌های متداول و روش مش‌بندی آن‌ها

۱. مستطیل و کانال ساده

  • پایه آموزش مش‌بندی Structured
  • استفاده از المان‌های Quad و Hex
  • مناسب بررسی جریان آرام و آشفته

۲. کانال سه‌بعدی شیبدار

  • ایجاد با چند حجم متصل
  • بلوک‌بندی منطبق با زاویه شیب
  • مش هگزاهدرال سازمان‌یافته

۳. نازل دوبعدی و سه‌بعدی

  • تمرکز بر گلوگاه
  • کنترل Growth Rate
  • امکان استفاده از Sweep و Revolve

۴. ایرفویل‌ها (NACA 0012 و 6409)

  • ورود مختصات دقیق ایرفویل
  • ایجاد دامنه C یا O شکل
  • مش Structured با تمرکز بر لایه مرزی

۵. استوانه

  • استفاده از Sweep Meshing
  • مش منظم در راستای محور
  • مناسب تحلیل جریان داخلی و خارجی

۶. کوویتی دوبعدی و سه‌بعدی

  • بلوک‌بندی برای مش منظم
  • ریزسازی در نواحی حساس
  • کاربرد گسترده در CFD آموزشی

۷. حجم‌های حفره‌دار

  • استفاده از Boolean Subtract
  • دقت در پیوستگی سطوح داخلی
  • مش‌بندی متناسب با هندسه داخلی

۸. زانویی (Elbow)

  • ایجاد مسیر خمیده
  • مش Sweep سازمان‌یافته
  • ثبت دقیق جریان‌های ثانویه

۹. صفحه سوراخ‌دار

  • مش حلقوی اطراف سوراخ‌ها
  • Structured یا Hybrid
  • مناسب تحلیل افت فشار


کنترل کیفیت مش در گمبیت

پارامترهای مهم بررسی:

  • Skewness
  • Aspect Ratio
  • Orthogonality
  • یکنواختی رشد سلول‌ها

مش با کیفیت پایین حتی با مدل آشفتگی مناسب نیز نتایج نادرست تولید می‌کند.


تعریف شرایط مرزی

پس از مش‌بندی:

  • ورودی‌ها: Velocity Inlet / Mass Flow
  • خروجی‌ها: Pressure Outlet
  • دیواره‌ها: Wall / Symmetry

تعریف صحیح مرزها مکمل مش مناسب است.


خطاهای رایج در ترسیم و مش‌بندی

اشتباهات متداول:

  • دامنه بسیار کوچک
  • تغییر ناگهانی اندازه مش
  • عدم تطابق تقسیمات لبه‌ها
  • انتخاب نادرست نوع مش

پرهیز از این خطاها نقش مهمی در موفقیت شبیه‌سازی دارد.


جمع‌بندی نهایی

ترسیم هندسه‌های متفاوت و مش‌بندی در گمبیت پایه و اساس انجام شبیه‌سازی‌های دقیق CFD است. انتخاب صحیح نوع مش، بلوک‌بندی مناسب و رعایت رویکرد ترتیبی، امکان تحلیل دقیق جریان و انتقال حرارت را در انواع مسائل مهندسی فراهم می‌سازد.

کلیدواژه ها : نرم‌افزار GAMBIT - ترسیم هندسه در گمبیت - مش‌بندی در گمبیت - Structured Mesh - Unstructured Mesh - مش هگزاهدرال - مش تتراهدرال - بلوک‌بندی - Sweep Meshing - Revolve Meshing - کیفیت مش - Skewness - Aspect Ratio - دامنه محاسباتی CFD - ایرفویل در گمبیت - کانال سه‌بعدی - زانویی - نازل دوبعدی و سه‌بعدی - صفحه سوراخ‌دار - شرط پریودیک